Prosto o psychoterapii

Czym różni się rozmowa terapeutyczna od zwykłej rozmowy?

W trudnych sytuacjach życiowych najczęściej szukamy wparcia i pomocy wśród bliskich i przyjaciół. To bardzo dobre podejście, bo kontakt z osobami, od których czujemy wsparcie i akceptację jest nieoceniony. Jest również jednym ze sposobów radzenia sobie ze stresem i trudnościami. Może się zatem pojawić pytanie, po co nam psychoterapeuta, skoro z problemami możemy się zwrócić do przyjaciela?

„Wolę porozmawiać z kimś z rodziny albo znajomym, niż iść do psychologa.”

Rozmowa z kimś, kogo dobrze znasz (partnerem, przyjacielem, koleżanką, kolegą, rodzicami, sąsiadką, itp.) bywa często pomocna. Przecież nie z każdym problemem idziemy do gabinetu psychologa czy psychoterapeuty. Zazwyczaj jednak bliskie i znajome nam osoby, często pomimo najlepszych chęci, nie poświęcają nam wystarczająco dużo czasu i aktywnej uwagi. Nie wynika to zazwyczaj z ich złej woli, ale ograniczeń, jakie niesie ze sobą życie. Każdy z nas ma bowiem własne życiowe problemy, obowiązki, potrzeby i obawy, a podczas rozmowy pojawiają się różnego rodzaju „rozpraszacze”. Relacje te obarczone są wstępnymi założeniami i oczekiwaniami na temat tego, jacy jesteśmy, jak zachowywaliśmy się do tej pory, jak chcą nas postrzegać inne osoby i jakie wyobrażenie mają o naszym życiu. Dlatego też w niektórych sytuacjach warto porozmawiać ze specjalistą, który nie pozostaje z nami w żadnych relacjach, poza relacją wynikającą ze swojej profesji.

Czy psychoterapeuta to przyjaciel za pieniądze?

Nie, psychoterapeuta to psychoterapeuta, a przyjaciel to przyjaciel. Role tych dwóch osób znacząco się różnią. Psychoterapeuta nie jest naszym przyjacielem, nie powierza nam swoich tajemnic, nie mówi nam o sobie i swoich problemach. O życiu osobistym psychoterapeuty nie wiemy zazwyczaj nic, albo wiemy bardzo niewiele.

Czym zatem różni się rozmowa psychoterapeutyczna od rozmowy z przyjacielem, koleżanką, kolegą czy kimś z rodziny?

  • Psychoterapeuta przeprowadza profesjonalny wywiad terapeutyczny, zbiera jak najwięcej informacji na temat Twoich trudności i dotychczasowego rozwoju, aby mieć jak najpełniejszy obraz Twojej osoby. Inne osoby, nawet te najbliższe, rzadko kiedy wiedzą o nas tak dużo i w takim uporządkowaniu. Zazwyczaj więc nie zastanawiają się nad związkami przyczynowo-skutkowymi w naszym życiu, nie analizują naszych zachowań i często również nie mają dostępu do przeżywanych przez nas emocji.
  • Terapeuta nie udziela rad ani nie daje bezpośrednich wskazówek. Kieruje rozmowę w taki sposób, aby pacjent mógł odkryć swoje własne wartości, potrzeby i odpowiedzi.
  • Relacja terapeutyczna, w przeciwieństwie do relacji towarzyskiej, jest niesymetryczna. Oznacza to między innymi, że 50 minut rozmowy terapeutycznej jest poświęcone tylko i wyłącznie pacjentowi. Terapeuta jest w tym czasie uważny tylko na sprawy pacjenta. Nie ma tu wzajemności, jak przy relacji przyjacielskiej. Więcej o relacji terapeutycznej pisałam tutaj.

  • Może się zdarzyć, że koleżanka, przyjaciel czy ktokolwiek Ci bliski jest stroną Twojego problemu czy w jakiś sposób jest zaangażowany w Twoje sprawy. Psychoterapeuta spojrzy na Ciebie i Twoje problemy z „boku” i świeżym okiem, bo nie jest uczestnikiem Twojego codziennego życia.

  • Psychoterapeuta pomoże Ci w zrozumieniu nie tylko bieżącego problemu, ale również w przyjrzeniu się mechanizmom, wzorcom i schematom, które powielasz (jeżeli umówiliście się na to w kontrakcie terapeutycznym). Terapeuta, wspólnie z Tobą, próbuje zrozumieć Twoje problemy, a w trakcie psychoterapii będziecie próbowali je wspólnie przeanalizować i nad nimi pracować, znaleźć inne perspektywy i razem wypracować nowe rozwiązania. W trakcie takiej profesjonalnej rozmowy wyłaniają się wzorce i mechanizmy Twojego postępowania, a odkrycie ich może prowadzić do zrozumienia i zmiany.

  • Psychoterapeuta jest profesjonalnie przygotowany do tego, aby rozmawiać o nawet najtrudniejszych sprawach emocjonalnych. Nie będzie uciekał od Twoich emocji, mówiąc że „jakoś to będzie”, „takie jest życie”, „wszystko będzie dobrze”. Wręcz przeciwnie, będzie dopytywał o Twoje emocje, które towarzyszą Ci w różnych sytuacjach, próbując je razem z Tobą rozpoznać i nazwać.

  • Dla niektórych osób relacja terapeutyczna bywa pierwszą możliwością do nawiązania bezpiecznego i pełnego zaufania kontaktu, w którym nie są oceniani, ale słuchani z uważnością i empatią.

  • Relacja terapeutyczna zakłada akceptację i wyklucza ocenę. Więcej pisałam o tym w poście: Czy terapeuta będzie mnie oceniał i krytykował? Oznacza to, że podczas sesji terapeutycznych możesz się dzielić dowolnymi aspektami swoich doświadczeń bez lęku i wstydu. Istnieją takie emocje, które ukrywamy przed sobą czy bliskimi, natomiast rolą psychoterapeuty jest nam pomóc te emocje sobie uświadomić i się z nimi skonfrontować.

Terapia osób bliskich

Ponieważ rola psychoterapeuty i przyjaciela rządzi się odmiennymi prawami, kodeks etyczny i zdrowy rozsądek wykluczają prowadzenie psychoterapii osób bliskich i również takich, z którymi terapeuta ma lub miał jakąkolwiek relację w przeszłości.

Po pierwsze, taka sytuacja utrudniałaby możliwość obiektywnego spojrzenia i zdrowego dystansu.

Po drugie, w psychoterapii niezbędna jest obserwacja budującej się relacji pomiędzy terapeutą a pacjentem oraz uświadamianie sobie towarzyszących nam emocji. Znajomość poza gabinetem zniekształcałaby te emocje i relację poprzez inne, dodatkowe doświadczenia.

Po trzecie, i być może jest to najważniejszy czynnik, w terapii znajomych czy rodziny, zasady szczerości, poufności i tajemnicy zawodowej mogłyby być trudne do utrzymania.

Podsumowując

Wymieniłam kilka różnic pomiędzy profesjonalną rozmową terapeutyczną a codzienną rozmową towarzyską. To zapewne nie wszystkie różnice, ale na ich podstawie można zauważyć, że kontakt w gabinecie psychoterapeuty przebiega w zupełnie inny sposób, niż relacja z bliską osobą. Znajomi i rodzina bywają cennym wsparciem, jednak kiedy chcemy poszukać przyczyn, mechanizmów i rozwiązań naszych problemów, bez obaw o krytykę i narzucania nam cudzych wartości, warto rozważyć kontakt ze specjalistą. Dobre rady przyjaciół, pomimo ich najszczerszych chęci, nie zawsze okazują się dla nas dobre.


Wpisy na moim blogu Prosto o psychoterapii ukazują się obecnie co tydzień. Jeśli chcesz być na bieżąco, zapraszam również na moją stronę na Facebooku.

Similar Posts

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *